Czym jest synod diecezjalny?
Synod to nie jednorazowe wydarzenie – nie jest to jedna uroczysta Msza święta, która go inauguruje, a po niej długie oczekiwanie na zakończenie. Synod to czas, w którym Kościół diecezjalny uczy się nowej kultury życia we wspólnocie i odnawia swój zapał misyjny. To droga, na której – wzorem pierwszych wspólnot uczniów Jezusa opisanych w Dziejach Apostolskich – każdy ochrzczony podejmuje zadanie według charyzmatu, jaki odczytuje w swoim życiu.
Pięć rodzajów synodu w Kościele
Słysząc słowo „synod”, warto wiedzieć, o jaki synod chodzi. W Kościele wyróżnia się aż pięć rodzajów synodów:
• Sobór – szczególnego rodzaju „synod”, na który zwoływani są wszyscy biskupi pod przewodnictwem papieża. Dotyczy rozstrzygnięć związanych z doktryną wiary lub spraw duszpasterskich.
• Synod biskupów – instytucja przywrócona przez papieża Pawła VI jako organ doradczy papieża. Zwołuje na niego przedstawicieli biskupów z różnych części świata; najczęściej dotyczy określonego zagadnienia, np. rodziny, katechizacji czy życia prezbiterów.
• Synod plenarny – zgromadzenie wszystkich biskupów oraz przedstawicieli duchowieństwa i świeckich z terenu całego kraju (np. episkopatu danego państwa).
• Synod prowincjalny – zwoływany przez biskupa metropolitę dla całej prowincji kościelnej (np. dla metropolii gnieźnieńskiej objąłby Kościół diecezji gnieźnieńskiej, włocławskiej i bydgoskiej).
• Synod diecezjalny – zwoływany przez biskupa dla całego Kościoła lokalnego (diecezji) w celu omówienia bieżącej działalności i tworzenia prawa diecezjalnego.
Synod diecezjalny – co to znaczy?
Synod diecezjalny jest uroczystym narzędziem wykonywania władzy biskupa diecezjalnego w powierzonym mu Kościele. Biskup zwołuje go dla całej diecezji, aby omówić bieżącą działalność duszpasterską i tworzyć prawo diecezjalne. To biskup włącza całą wspólnotę w misję głoszenia Ewangelii, zleconą niegdyś Apostołom w Wieczerniku.
Istotą synodu jest wsłuchiwanie się w głos Ludu Bożego i jego zmysł wiary. Biskup rozstrzyga, czy ten głos jest zgodny z doktryną Kościoła katolickiego, opartą na Piśmie Świętym i Tradycji. Synod pozwala wypracować odpowiednie metody duszpasterskie do głoszenia Ewangelii – w tym sensie pomaga biskupowi w podejmowaniu decyzji o kształcie misji ewangelizacyjnej w Kościele lokalnym.
Czym synod diecezjalny NIE jest
• Nie jest parlamentem biskupa ani organem demokratycznym, w którym uchwały zapadają większością głosów. Ostateczne decyzje podejmuje arbitralnie biskup diecezjalny.
• Nie ma na celu zmiany doktryny Kościoła, lecz wypracowanie metod jej głoszenia.
• Nie wolno go utożsamiać z tzw. „niemiecką drogą synodalną”, która nie ma aprobaty Kościoła.
I Synod Diecezji Bydgoskiej
Obecnie uczestniczymy w dwóch synodach: w I Synodzie Diecezji Bydgoskiej oraz – pośrednio – w synodzie biskupów „o synodalności Kościoła”, który rozpoczął się w 2021 r., a jego zakończenie przewidziane jest na 2028 rok podczas „zgromadzenia kościelnego” w Watykanie. Synod Diecezji Bydgoskiej został uroczyście rozpoczęty przez biskupa Krzysztofa 25 marca 2026 r. w katedrze. Nie ma określonego czasu zakończenia, jednak można w nim wyróżnić trzy etapy:
Etap duszpasterski
Pięć spotkań Parafialnych Grup Synodalnych prowadzonych metodą „Rozmowy duchowej”, w oparciu o pięć rozdziałów dokumentu „Ku Kościołowi synodalnemu. Komunia – uczestnictwo – misja”. Na zakończenie etapu powstanie synteza, która w 2027 roku zostanie przekazana do Stolicy Apostolskiej w ramach trwającego „Synodu o synodalności”.
Etap legislacyjny
Powołanych zostanie 6 komisji synodalnych oraz kilka podkomisji, które opracują projekty uchwał synodu bydgoskiego. Wszystkie propozycje będą konsultowane w Parafialnych Grupach Synodalnych.
Etap sesji plenarnych
Po konsultacjach przygotowane uchwały trafią pod obrady członków Synodu, mianowanych przez Biskupa Bydgoskiego (część należy do Synodu z mocy prawa). Po głosowaniach Ksiądz Biskup podejmie decyzję o zatwierdzeniu uchwał – w całości lub z poprawkami – bądź o ich odrzuceniu.
Synod to czas otwarcia wspólnoty
Czas synodu ma być czasem wyjścia z zamkniętego wieczernika – jak uczniowie, pośród których staje Chrystus Zmartwychwstały i mówi: „Pokój wam, weźmijcie Ducha Świętego”. Otwarte spotkania, na które co miesiąc zaprasza ksiądz proboszcz, służą dzieleniu się doświadczeniem wiary i budowaniu relacji we wspólnocie parafialnej.
Zaproszenie kierowane jest do każdego: nie tylko do przedstawicieli wspólnot działających w parafii, ale także do tych, którzy nie należą do żadnej grupy – do osoby siedzącej w ostatniej ławce, do rodzin, do młodzieży.
Dołącz do I Synodu Diecezji Bydgoskiej poprzez udział w Parafialnej Grupie Synodalnej!
